Lettertype

Een lettertype is in de typografie een stilistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden. De set kan ook andere symbolen bevatten of geheel daaruit bestaan, zoals in het geval van wiskundetekens. Veel tekstverwerkers geven de gebruiker de mogelijkheid verschillende lettertypen te kiezen, zoals Times New Roman, Garamond, Helvetica, Arial of Courier.

Algemeen

Er zijn verschillende systemen bedacht om lettertypen in te delen. Een zo'n systeem is de chronologische volgorde. In de 20e eeuw alleen al zijn zoveel lettertypen ontworpen, dat dit systeem niet toereikend is. De classificatie van Vox klopt niet altijd maar omdat het enige orde schept is het nog steeds de meest gebruikte classificatie. Ook de vereenvoudigde classificatie wordt vaak gebruikt.

Vox-classificatie

De "Vox"-classificatie is ontworpen door de Franse typograaf Maximilien Vox.

Een groot voordeel van de Vox-classificatie is dat daarin kunstmatige termen gebruikt worden, die niet erfelijk belast zijn met andere typografische namen en betekenissen, die gemakkelijk tot misverstanden kunnen leiden. Wel spelen dit termen spelen in op meer bekende typografische termen en namen, zodat de hoofdkenmerken van de letter toch duidelijk wordt weergegeven. Voordeel is ook dat de terminologie internationaal gebruikt kan worden.

De Vox-classificatie werkt op basis van de volgende indeling:

Humanen of Italiaanse schreefletters

De letters uit deze groep ontstonden aan het eind van de 15e eeuw. Toen het humanisme hoogtij vierde. Venetië was toen het belangrijkste centrum van drukkunst in Europa. Het beeld van deze letters is zonder veel nuance, met weinig onderscheid tussen dik en dun. voorbeeld: Hollandse Mediæval van S.H. de Roos.

Garalden of Franse renaissance letters

De term "Geralden" is een samentrekking van de namen "Aldus Manutius" (~1500) en "Claude Garamont" (~1540). Deze letters zijn slanker met meer vloeiende overgangen, dan de letters die hieraan vooraf gingen. voorbeelden: Garamond, Lectura

Realen of vroeg-classicistische letters

Deze soort drukletters ontstond in het midden van de 18e eeuw. In die tijd regeerden de laatste absolute monarchen in Frankrijk. Het woord "Realen" is een samentrekking van "reëel" en "royaal". De letters hebben een gelijkmatige dik-dun-verdeling, de basisvorm valt weinig op. De as van de letter staat verticaal, de overgang van de letter naar de schreven verloopt vloeiend, zonder veel welving. Voorbeelden: Baskerville, Columbia

Didonen of classicistische letters

Het basistype van deze letters stamt uit de tijd van vlak vóór en enkele tientallen jaren na de Franse Revolutie. Belangrijke letterontwerpers uit die tijd zijn: Giambattista Bodoni in Italië, en diverse leden van het Franse drukkers- en lettersnijders geslacht Didot. Hun letters zijn gekenmerkt door streng rechte vertikalen. Grote contrasten, en zeer dunne en rechte schreven. voorbeeld: Bodoni

linearen of schreeflozen

met een lineaal en passer getekende letters [2] Voorbeelden: Nobel, Gill Sans, Univers, Mercator

Inciezen of gestoken/gegraveerde/gehouwen letters

Deze letters zijn afgeleid van de letters die worden gebruikt door steenhouwers, of graveurs. Deze letters vallen op door hun kracht, ingehouden rust en eenvoudige vormen. Als het ware gemaakt voor de eeuwigheid. De schreven ontbreken vrijwel geheel, meestal is er enkel een kleine aanduiding van over. Voorbeeld: Pascal, Albertus

Scripten of geschreven letters

Scripten of geschreven letters zijn een nabootsing van schrijf-letters, van handschrift. Voorbeelden: Rondo , Amazone, Amazone, Reiner Script

Manuaren of met de hand getekende letters

Manuaren vallen op door hun oorspronkelijke en persoonlijke karakter. Manus is Latijns voor "hand". Lange teksten daarvoor zijn deze letters niet erg geschikt, ze worden echter veel toegepast voor reclame doeleinden. voorbeelden: Studio, Flambard, Polka, en de Libra van S.H. de Roos

Frakturen of gebroken (in de volksmond gotische) letters

Deze letters stammen af van de met de riet-pen geschreven letters waarin veel middeleeuwse manuscripten zijn geschreven. Deze letters werden door Gutenberg voor zijn bijbel-uitgaven. Vooral in Duitsland werden deze letters lang in gebruik. Voorbeeld: Oud Hollands

Exoten of niet-westerse letters

Dit is een grote groep: runen-schrift, grieks, Javaans, Japans, Chinees, Koreaans, Thai, Sanskriet, Urdu, heroglieven

Vereenvoudigde classificatie

Een vereenvoudigde classificatie is:

• Schreefletters (serif)

    o Renaissanceletters
    o Overgangletters
    o Classicistische letters
    o Egyptiennes

Schreefloze letters (sans serif)

• Fantasieletters